

घरात संकट होतं, पण शेतात तिची हिंमत पिकत होती.
पती अंथरुणाला खिळले, उपचारांची जबाबदारी आली आणि त्याच वेळी ६ एकर शेतीची आर्थिक चक्रंही थांबू नयेत, अशी परिस्थिती भारती महेश निरगुडे यांच्यासमोर उभी राहिली. त्यांनी शेतीची जबाबदारी सांभाळत टोमॅटोतून ५–६ लाख, दुधी भोपळ्यातून २.५–३ लाख आणि द्राक्षांतून १४–१५ लाख रुपयांचं उत्पन्न मिळवलं. उपचार, घर आणि शेती—तीनही जबाबदाऱ्या एकाच वेळी सांभाळण्याचा हा त्यांचा प्रवास आहे.
उंबरखेड येथील भारती यांच्यासाठी शेती म्हणजे कुटुंबाच्या आर्थिक स्थैर्याचा महत्त्वाचा आधार. सहा एकर शेतीतून त्यांनी कुटुंब उभं केलं. कर्ज न घेता घर बांधलं, स्विफ्ट कार घेतली आणि कुबोटा ट्रॅक्टर घेतला. मात्र १५ जून २०२४ रोजी पतींना ब्रेन स्ट्रोक आला आणि परिस्थिती अचानक बदलली.
दोन महिने ट्यूबमधून आहार द्यावा लागला. पक्षाघातामुळे हालचाल आणि बोलण्यावर परिणाम झाला. एका बाजूला उपचार आणि फिजिओथेरपी, दुसऱ्या बाजूला पतींची काळजी आणि तिसऱ्या बाजूला शेतीचे निर्णय—भारतींसमोर एकाच वेळी तीन जबाबदाऱ्या होत्या. त्यांनी परिस्थितीपासून पळ न काढता ती स्वतः हाताळण्याचा निर्णय घेतला.
द्राक्षांमध्ये पर्पल, मामा जम्बो, अनुष्का आणि क्रिमसन अशा वाणांसोबत त्यांनी उन्हाळी टोमॅटो, कारले आणि दुधी भोपळ्याचीही लागवड केली. वेगवेगळी पिकं घेऊन उत्पन्नाचे आधार तयार केले. सह्याद्रीच्या फार्मच्या सभासद असल्या मुळे त्यांच्या तांत्रिक मार्गदर्शनाचा उपयोगही त्यांना झाला असे त्या सांगतात.
या काळात शेतीची कामं सुरू ठेवणं हा फक्त व्यवसायाचा प्रश्न नव्हता; तो घर चालवण्याचा आधार होता. टोमॅटोमधून ५–६ लाख रुपये, दुधी भोपळ्यातून २.५–३ लाख रुपये आणि द्राक्षांमधून १४–१५ लाख रुपये मिळाले. या उत्पन्नामुळे उपचारांसोबत घर आणि मुलांच्या शिक्षणाची जबाबदारीही पुढे नेता आली.
पतींच्या प्रकृतीत हळूहळू सुधारणा झाली. मुलांच्या शिक्षणातही प्रगती झाली—ऋतुजा BCS आणि व्हिडिओ एडिटिंग, नेहा IT इंजिनिअरिंग आणि ओम ऑटोमोबाईल इंजिनिअरिंग शिकत आहे.
भारतींसाठी या काळात झालेला सर्वात मोठा बदल म्हणजे निर्णय घेण्याचा आत्मविश्वास. परिस्थितीने त्यांना पुढे केलं आणि त्यांनी शेतीला केवळ उत्पन्नाचं साधन न मानता कुटुंबाला उभं ठेवणारी ताकद बनवलं.
व्हिडिओ पहा: शेतीतल्या नवदुर्गा — भारती निरगुडे